Tag Archive for comfort

15 procent energie besparen op klimaatinstallaties

Door gebruik en veranderende afstellingen in de loop van de tijd zijn veel klimaatinstallaties ‘ontregelt’. Dit gaat vaak ten koste van het energiegebruik en het binnenmilieu. Met het ‘Functioneel Controleren, Inregelen en Beproeven (FCIB) kan 15 procent energie bespaard worden in gebouwen.

Wat is FCIB?

FCIB betekent het optimaal inregelen van de klimaatinstallatie in gebouwen. Het (thermisch) comfort wordt hiermee verbeterd, terwijl het energieverbruik vermindert. Klimaatinstallaties worden gecontroleerd en waar nodig aangepast, zodat de ventilatielicht op de juiste manier wordt verdeeld. De methodiek is ontwikkeld en wordt toegepast door de Rijksgebouwendienst.

Wat zijn de voordelen van FCIB?

FCIB levert de volgende ‘quick-wins’ op:

  • Een gemiddelde energiebesparing van 15 procent op gebouwniveau
  • Verbeterd comfort
  • Kostenreductie (door energiebesparing en een verwachte hogere productiviteit van de gebruikers)
  • Beter functioneren van gebouw en installaties.

Bij welke gebouwen wordt FCIB uitgevoerd?

Door de Rijksgebouwendienst wordt het uitgevoerd bij de volgende Rijksgebouwen:

  • groter dan 1000 m2;
  • die nog minimaal 5 jaar tot de gebouwvoorraad behoren;
  • waar geen aanpassingen in de klimaatinstallaties op de planning staan.

Wat is het vervolg?

Na project FCIB start de dienstverlening Continu Monitoring. Continu Monitoring betekent het blijvend bewaken en volgen van de werking van de klimaatinstallaties zoals: storingen, draaiuren, trends en dergelijke. Bij mogelijke afwijkingen in de prestaties van de klimaatinstallatie(s) zal na analyse van de situatie bijgestuurd worden. Daarnaast wordt ook het energieverbruik van de hoofdmeters inzichtelijk.

Bron: Rijksgebouwendienst

Gezondheid en productiviteit

Gezondheid en productiviteit: Wat is het en waar draagt het aan bij?

Vrijwel elk bedrijf heeft één of meerdere gebouwen om hun arbeidsproces te faciliteren. De kosten van deze arbeid (personeel) zijn vaak vele malen hoger dan de huisvestingskosten of het energiegebruik. De financiële verhouding tussen arbeidskosten, huisvestingskosten en energiekosten bij bedrijven in de zakelijke dienstverlening is globaal 100:10:1. Bij ‘Het Nieuwe Werken’ stijgen arbeidskosten in relatieve zin omdat per m2 gebouw meer medewerkers werkzaam zijn.

Binnenmilieu onder de maat

Uit vele onderzoeken blijkt dat het binnenmilieu in onze gebouwen nog onder de maat is. In veel gebouwen hebben werknemers (gezondheid-)klachten, gerelateerd aan dit binnenmilieu. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat er een verband bestaat tussen de kwaliteit van de binnenlucht en de productiviteit van werknemers. Een goed binnenmilieu verhoogt de productiviteit van werknemers met 10 tot 15%.

Binnenmilieu productiviteit

Negatief effect

Er is een bewezen negatief effect op de productiviteit door:

  • een te hoge temperatuur
  • het ontbreken van een mogelijkheid tot persoonlijke beïnvloeding van de temperatuur
  • een te lage hoeveelheid verse lucht (ofwel te hoge concentratie CO2)
  • verontreinigingsbronnen zoals nieuwe pc’s (chemische emissies), vloerbedekking of vuile filters in luchtbehandelingskasten

Rekenvoorbeeld

Uitgaande van een gezond, commercieel dienstverlenend bedrijf met werknemers die gemiddeld € 80.000 per jaar aan omzet draaien (1.000 productieve uren á € 80). In een gebouw waar ‘Het Nieuwe Werken’ al wordt toegepast volstaat 8 m2 kantooroppervlak per werknemer. Er wordt dus jaarlijks € 10.000 per m2 aan omzet gerealiseerd. Een 5% (enige voorzichtigheid) productiviteitsverhoging staat dan gelijk aan € 500 extra omzet per m2 kantoor per jaar.

Kosten-baten

Met dergelijke baten worden de kosten voor verbeteringen vaak snel terugverdient. Eerder maanden dan jaren. Bovendien is gezondheid belangrijk voor medewerkers. Een prettige werkomgeving verhoogt de tevredenheid, verlaagd de kosten, verhoogt de productiviteit en draagt bij aan een bredere arbeidsparticipatie

Win-win

Een gezonder en productiever gebouw draagt bij aan:

  • de taakstelling (meer werk met minder mensen);
  • de aantrekkelijkheid als werkgever;
  • het imago van het bedrijf;
  • de transitie naar ‘Het Nieuwe Werken’.

En daarnaast hebben gezonde en duurzame gebouwen lagere levensduurkosten, een hogere verhuurbaarheid en een hogere restwaarde.

Adaptief binnenklimaat

Het realiseren van een adaptief binnenklimaat kan veel bijdragen aan een aangenaam klimaat binnen. Daarnaast biedt het toepassen van een adaptief binnenklimaat ook kansen voor energiebesparing. Twee vliegen in één klap dus.

Wat is het?

Een adaptief binnenklimaat is een binnenklimaat dat zich aanpast aan de omstandigheden en context buiten. Concreet gaat het erom dat gewerkt wordt met binnentemperaturen die enigszins met de buitentemperatuur meebewegen. En dan vooral ’s zomers bij hoge buitentemperaturen zodat de binnentemperatuur en de buitentempratuur niet te veel van elkaar verschillen. Een adaptief binnenklimaat zorgt er voor dat het verschil tussen binnen en buiten zodanig is, dat dit door mensen als prettig ervaren wordt. Comfortabel dus!

Voorwaarden voor een adaptief binnenklimaat

Er is sinds de jaren zeventig veel onderzoek gedaan naar temperatuurbeleving in gebouwen en klimaatadaptatie. Het is bekend dat mensen het prettiger vinden om te verblijven in gebouwen die op deze wijze beheert worden dan in gebouwen waar strikt vastgehouden wordt aan 1 bepaalde binnentemperatuur.

Een belangrijke voorwaarde voor een adaptief binnenklimaat is dat mensen in het gebouw in staat moeten zijn om de situatie deels te kunnen beïnvloeden. Bijvoorbeeld door een raam open te zetten of door relatief vrij te zijn de eigen kleding aan te passen. Daarnaast zijn er technische mogelijkheden om de temperatuur per werkplek te beïnvloeden door individuele thermostaten. Het is zelfs mogelijk met speciale systemen om de complete klimatisering (warmte, koude, lucht en licht) per werkplek te regelen. Een goed voorbeeld hiervan is i-Climate.

Meervoudige winst

Een gebouw met een adaptief binnenklimaat biedt:

  • Meer comfort voor de gebruiker
  • Energiebesparing
  • Een gezonder werkklimaat (en wellicht ook een hogere productiviteit)
  • En mogelijk ook lagere investeringskosten voor de klimaatinstallaties (koelcapaciteit kan wat omlaag)

Problemen met het binnenklimaat

Klimaatinstallaties hebben bij oplevering in principe een optimale, op het ontwerp afgestemde instelling. Tijdens de levenscyclus van een gebouw kunnen echter de instellingen van klimaatinstallaties veranderd zijn. Dat kan bijvoorbeeld door interne verhuizingen en verbouwingen, maar ook wijzigingen van de parameters bij onderhoud of gebruik leidt vaak tot minder optimale instellingen.

Klachten

Als klachten over het binnenklimaat zich gedurende de levensduur van een gebouw ontwikkelen, worden deze over het algemeen veroorzaakt door:

  • Uitvoeren van dagelijks beheer door gebouwgebruikers met onvoldoende specialistische kennis waardoor installaties verkeerd worden gebruikt.
  • Het slecht functioneren van de klimaatinstallatie, mogelijk door veroudering of door vaak en onzorgvuldig wijzigen van de parameters.
  • Wijzigingen in de indeling van (de inventaris van) het gebouw.
  • Verslechtering van de gebouwschil (bouwfysica).

Vaak is het een combinatie van de bovengenoemde oorzaken.

Oplossing

De oplossing is om de klimaatinstallaties functioneel te controleren en opnieuw in te regelen. Vervolgens kan beproefd worden of de nieuwe situatie voldoet aan de ontwerpcondities. De volgende stappen moeten hiervoor ondernomen worden:

  1. Functioneel controleren of de installatie conform de ontwerpcondities werkt.
  2. Indien er afwijkingen zijn, opnieuw inregelen van de installaties, zowel luchtzijdig als waterzijdig.
  3. Beproeven: monitoren van de werking van de klimaatinstallatie voor een bepaalde tijd. Waar nodig bijregelen.
  4. Eventueel: Installatie gereedmaken voor ‘continue monitoren’.

Resultaat

Indien het bovengenoemde goed uitgevoerd wordt, is het resultaat:

  • Blijvende energiebesparing: 10 – 15 % op gebouwniveau.
  • Comfortverbetering door een beter binnenklimaat.
  • Monitoren van het energiegebruik wordt mogelijk.
  • Bijdrage aan Nederlands duurzaamheidsambitie.

Monitoren

Na realisatie van de functionele controle en inregelen is het raadzaam een continue monitoring te starten. Hiermee wordt de geoptimaliseerde werking van de klimaatinstallaties geborgd en de gerealiseerde energiebesparing aantoonbaar gemaakt. Continu Monitoring betekent het blijvend bewaken en volgen van de werking van de klimaatinstallaties zoals: storingen, draaiuren, trends en dergelijke. Bij mogelijke afwijkingen in de prestaties van de klimaatinstallaties kan na analyse van de situatie bijgestuurd worden.

Besparen op verlichtingskosten

In utiliteitsgebouwen gaat ongeveer 22% van de energie op aan verlichting. Bij de huidige stand van de techniek kan daar gemakkelijk 30% tot 60% op bespaard worden. Dat heeft niet alleen een gunstig effect op de energierekening en het milieu. Ook kan het positief werken op het binnenklimaat en daarmee de productiviteit van de medewerkers. Goed uitgedachte verlichting kan dus mooi, betaalbaar, minder milieubelastend en comfortabel zijn!

Besparingsmogelijkheden

U kunt op meerdere manieren besparen. Denk aan:

  • Energie-efficiënte verlichting gebruiken (bijv. hoog frequente verlichting (HF en HF++), T5, spaarlampen en LED)
  • Aanbrengen van spiegeloptiekarmaturen en regelmatig schoonmaken.
  • Alleen verlichting gebruiken wanneer dat nodig of gewenst is (bijv. m.b.v. inschakeling en/of aanwezigheidsdetectie), en optimaal gebruik maken van daglicht (bijv. m.b.v. daglichtafhankelijke besturing).

Life Cycle Cost (LCC)

Bij investeringen in energie-efficiënte verlichting gaat het erom alle kosten en baten uit zowel de investeringsfase als de exploitatiefase mee te nemen. Bedenk daarbij:

  • De initiële investering van energie-efficiënte verlichting is hoger, maar:
  • Het elektriciteitsgebruik daalt.
  • Energie-efficiënte verlichting bespaart op koeling doordat minder warmte aan de ruimte wordt afgestaan.
  • Energie-efficiënte lichtbronnen gaan aanmerkelijk langer mee, waardoor de vervangingsperioden langer worden en onderhoudskosten dus omlaag gaan.

Subsidiemogelijkheden

De overheid bevordert energie-investeringen via de Energie Investering Aftrek (EIA) en de regeling voor versnelde aftrek van milieu-investeringen (VAMIL). Beide subsidievormen worden verrekend via de vennootschapsbelasting voor bedrijven.

Gratis tools

De Slim licht scan van Agentschap NL is bedoeld voor facility managers van kantoren, bedrijfshallen en opleidingsgebouwen, en gaat uit van het vervangen van conventionele verlichting door hoog-frequente (hf) verlichting. De tool berekent op basis van de uitgangssituatie de kosten, de energiebesparing en terugverdientijd. Voor complexere situaties wordt aangeraden professioneel advies te zoeken.

Enkele tips

Als u zelf aan de slag gaat met energiebesparing op verlichting, is het goed de volgende tips in acht te nemen:

  • Benader het verduurzamen van verlichting als een project.
  • Op willekeurige plaatsen lampen vervangen volstaat niet.
  • Vraag u af welke verlichting en sfeer gewenst is, en waar deze geplaatst moet worden.
  • Stel vast hoeveel branduren nodig zijn.
  • Houd rekening met wet- en regelgeving (zoals de Arbo-wet).
  • Neem het project op in een bestand plan, zoals een MJOP (meerjaaronderhoudsplan).